Mở rộng cánh cửa tiếp cận dịch vụ HIV/AIDS

   Lấy máu xét nghiệm HIVAIDS cho người nhiễm HIV tại Phòng khám  Trạm Y tế Phường Lê Chân

Trong năm 2025, thông qua mạng lưới 57 đồng đẳng viên, Dự án Quỹ Toàn cầu tại Hải Phòng đã tiếp cận 3.455 người thuộc các nhóm nguy cơ cao, gồm 901 người nghiện chích ma túy, 801 người bán dâm và 1.753 nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM). Không chỉ dừng ở việc truyền thông, các đồng đẳng viên còn tư vấn xét nghiệm HIV, hướng dẫn biện pháp dự phòng an toàn và kết nối người có nguy cơ với các dịch vụ y tế phù hợp.

Đưa dịch vụ đến gần người có nguy cơ

Đại diện Nhóm 7 Days Hải Phòng chia sẻ, hoạt động tiếp cận hiện nay đã thay đổi đáng kể so với trước đây. Bên cạnh gặp gỡ trực tiếp, nhóm đẩy mạnh tư vấn qua mạng xã hội và các ứng dụng trực tuyến để tiếp cận những người còn e ngại khi đến cơ sở y tế.

“Điều chúng tôi mong muốn nhất là người có nguy cơ không còn sợ hãi khi đi xét nghiệm. Khi họ hiểu HIV có thể dự phòng và điều trị hiệu quả, họ sẽ chủ động bảo vệ bản thân và những người xung quanh”, đại diện Nhóm 7 Days bày tỏ.

Một câu chuyện được các thành viên nhóm nhắc đến nhiều lần là trường hợp của N.V.D. (tên nhân vật đã được thay đổi), sinh năm 2000. Ban đầu, D. chỉ muốn xét nghiệm định kỳ sau một lần quan hệ tình dục không an toàn. Khi nhận kết quả dương tính, bạn gần như suy sụp hoàn toàn. Các nhân viên tiếp cận cộng đồng đã kiên trì trò chuyện, giải thích về đường lây truyền HIV, khả năng điều trị và đồng hành cùng D. trong những ngày đầu nhiều biến động. Hơn 5 năm trôi qua, sức khỏe của D. hiện ổn định, tải lượng vi rút được kiểm soát tốt và cuộc sống đã dần trở lại bình thường. Câu chuyện ấy cho thấy phía sau mỗi con số thống kê là một hành trình vượt qua mặc cảm để bắt đầu lại.

Song song với hoạt động can thiệp cộng đồng, chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng methadone tiếp tục phát huy hiệu quả. Toàn thành phố hiện có 22 cơ sở điều trị methadone, với 3.230 bệnh nhân đang điều trị. Riêng khu vực phía Đông Hải Phòng có 368 bệnh nhân được cấp phát thuốc nhiều ngày, giúp giảm áp lực đi lại, duy trì việc làm và tạo thuận lợi cho người bệnh duy trì điều trị lâu dài.

Công tác tư vấn xét nghiệm HIV cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Trong năm 2025, dự án Quỹ toàn cầu đã hỗ trợ tư vấn xét nghiệm HIV 1.275 người tại cơ sở y tế; 2.000 người được xét nghiệm lưu động và 1.690 người được xét nghiệm tại cộng đồng. Việc mở rộng các hình thức xét nghiệm giúp phát hiện sớm người nhiễm HIV, từ đó tăng cơ hội điều trị hiệu quả và hạn chế lây truyền.

Giữ người bệnh không bị gián đoạn điều trị

Toàn thành phố hiện có 20 cơ sở điều trị HIV/AIDS người lớn và 2 cơ sở điều trị HIV/AIDS trẻ em. Tính đến tháng 12/2025, Hải Phòng có 7.428 bệnh nhân đang điều trị ARV. Chất lượng điều trị được duy trì ở mức rất cao với 99% bệnh nhân có tải lượng vi rút dưới ngưỡng ức chế và 99% người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế.

Trong hệ thống đó, Bệnh viện Kiến An là một trong những cơ sở chủ lực của thành phố. Hiện bệnh viện đang quản lý 348 người bệnh HIV, điều trị viêm gan C/HIV cho 84 người. 98% bệnh nhân có kết quả tải lượng virus dưới 1.000 bản sao/ml, phản ánh hiệu quả điều trị và sự tuân thủ thuốc của người bệnh.

Đặc biệt, bệnh viện phối hợp chặt chẽ với Trại tạm giam số 1 Công an thành phố Hải Phòng trong quản lý và điều trị người nhiễm HIV đang bị tạm giam. 6 tháng đầu năm 2026, bệnh viện thực hiện 315 lượt khám cho can phạm nhân, xét nghiệm viêm gan C cho 660 trường hợp, phát hiện 69 trường hợp dương tính và điều trị cho 4 trường hợp, với tỷ lệ duy trì điều trị đạt 100%.

Đại diện Bệnh viện Kiến An cho biết. “Điều trị HIV hiện nay không chỉ là cấp phát thuốc mà còn là giữ cho người bệnh không bị gián đoạn điều trị. Khi được dùng thuốc đều đặn, họ có thể sống khỏe mạnh, lao động và hòa nhập cộng đồng như những người khác”,

Bên cạnh kết quả đạt được, việc triển khai dự án vẫn đối mặt với không ít khó khăn như cán bộ y tế kiêm nhiệm nhiều công việc, sự biến động nhân lực và việc ban hành một số hướng dẫn tài chính còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện hoạt động.

 Bác sĩ CKII Nguyễn Duy Hùng, Phó Giám đốc CDC Hải Phòng cho biết: Trong năm 2026, Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tiếp tục được triển khai với nhiều điểm mới, tập trung vào hỗ trợ xét nghiệm sàng lọc cho nhóm nguy cơ cao, tăng cường tư vấn xét nghiệm tại cộng đồng, cơ sở y tế và cơ sở giam giữ, đồng thời chuẩn hóa công tác quản lý hồ sơ, báo cáo và giám sát hoạt động. “Mục tiêu của chúng tôi là đưa dịch vụ HIV/AIDS đến gần người dân hơn, phát hiện sớm, điều trị sớm và không để bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau trong cuộc chiến phòng, chống HIV/AIDS.

Từ những phòng tư vấn nhỏ trong cộng đồng đến các cơ sở điều trị chuyên sâu, hành trình phòng, chống HIV/AIDS ở Hải Phòng đang được nối dài bằng sự đồng hành của nhiều lực lượng. Khi người dân được tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn, được lắng nghe và hỗ trợ kịp thời, mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030 sẽ không còn là đích đến quá xa vời.

                                                      Hải Hà