Trong những ngày gần đây, chất lượng không khí tại nhiều khu vực đô thị liên tục ở mức kém đến xấu, đặc biệt trong các khung giờ sáng sớm và ban đêm. Tình trạng gia tăng bụi mịn PM2.5 đang trở thành yếu tố hàng đầu làm bùng phát các bệnh lý hô hấp, đặc biệt ở người già, trẻ em và những người có bệnh nền. Trước thực trạng này, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác và chủ động áp dụng các biện pháp dự phòng để bảo vệ sức khỏe.
Ô nhiễm không khí là một trong những tác nhân trực tiếp gây tổn thương đường hô hấp. Bụi mịn và các chất độc hại trong không khí có khả năng xâm nhập sâu vào phổi, dẫn đến viêm nhiễm và kích ứng niêm mạc. Đây là nguyên nhân góp phần làm gia tăng tỷ lệ mắc các bệnh như viêm họng, viêm phế quản, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đồng thời khiến nhiều bệnh lý mạn tính trở nên nghiêm trọng hơn. Bên cạnh đó, không khí ô nhiễm còn làm suy giảm chức năng hô hấp và sức đề kháng, khiến người dân dễ mắc bệnh hơn khi thời tiết thay đổi.
Khi tiếp xúc với không khí ô nhiễm, người dân có thể xuất hiện nhiều triệu chứng đáng chú ý. Các biểu hiện thường gặp bao gồm ho khan hoặc ho có đờm kéo dài, cảm giác nặng ngực, khó thở, thở rít, đau rát họng, khàn tiếng. Một số người có thể bị cay mắt, đau đầu, mệt mỏi dai dẳng. Trẻ nhỏ, do hệ hô hấp còn non nớt, rất dễ bị viêm đường hô hấp trên, sổ mũi hoặc sốt nhẹ kéo dài. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường, đặc biệt đối với những người có bệnh hô hấp mạn tính, việc thăm khám sớm tại cơ sở y tế là cần thiết để tránh nguy cơ biến chứng.
Để chủ động phòng bệnh trong bối cảnh chất lượng không khí suy giảm, người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài vào sáng sớm và buổi tối – thời điểm nồng độ bụi mịn có xu hướng tăng cao. Khi buộc phải ra đường, cần đeo khẩu trang đạt chuẩn như N95, KN95 hoặc KF94 để giảm thiểu nguy cơ hít phải bụi mịn. Trong sinh hoạt hằng ngày, mỗi gia đình nên giữ môi trường sống sạch và thông thoáng, hạn chế mở cửa khi ô nhiễm tăng cao và tuyệt đối không hút thuốc trong nhà.
Ngoài việc giảm tiếp xúc với nguồn ô nhiễm, tăng cường sức khỏe đường hô hấp cũng đóng vai trò quan trọng. Người dân nên uống đủ nước, bổ sung vitamin C và các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, giữ ấm vùng cổ – ngực, nhất là vào sáng sớm và buổi tối. Việc duy trì thói quen vệ sinh mũi – họng bằng nước muối sinh lý giúp giảm nguy cơ viêm nhiễm. Người có bệnh hô hấp mạn tính cần tuân thủ phác đồ điều trị và luôn mang theo thuốc dự phòng khi di chuyển.
Bên cạnh những biện pháp bảo vệ cá nhân, mỗi người dân có thể chung tay cải thiện chất lượng không khí bằng các hành động thiết thực như hạn chế đốt rác, che chắn đầy đủ tại các công trình xây dựng, không lạm dụng phương tiện cá nhân và tích cực trồng thêm cây xanh. Những thói quen nhỏ nhưng duy trì thường xuyên sẽ góp phần quan trọng trong việc giảm ô nhiễm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tạo dựng môi trường sống bền vững hơn..
Thu Hương (tổng hợp)