Trong những ngày gần đây, tình trạng ô nhiễm không khí tại nhiều địa phương đang có dấu hiệu gia tăng mạnh, đặc biệt là nồng độ bụi mịn PM2.5 liên tục vượt ngưỡng an toàn. Đây là loại bụi có kích thước siêu nhỏ, dễ dàng xâm nhập vào hệ hô hấp và máu, gây ra nhiều nguy cơ bệnh lý cho cộng đồng. Trước diễn biến bất lợi này, việc triển khai các biện pháp cấp bách để bảo vệ sức khỏe người dân là hết sức cần thiết.
- Theo dõi thông tin về chất lượng không khí qua chỉ số VN_AQI
Một trong những bước quan trọng hàng đầu là theo dõi thường xuyên chỉ số chất lượng không khí VN_AQI. Người dân được khuyến cáo sử dụng ứng dụng VNAir do Tổng cục Môi trường phát triển nhằm cập nhật liên tục mức độ ô nhiễm theo từng khu vực. Khi VN_AQI vượt ngưỡng 100, chất lượng không khí đã bắt đầu ảnh hưởng đến sức khỏe nhóm nhạy cảm; từ 150 trở lên, mọi người cần hạn chế tối đa ra ngoài; trên 200, không khí được đánh giá là nguy hại.
Việc chủ động theo dõi giúp mỗi gia đình lập kế hoạch di chuyển, sinh hoạt và bảo vệ sức khỏe kịp thời, tránh tiếp xúc với không khí ô nhiễm trong những thời điểm xấu nhất.
Hình ảnh ô nhiễm bụi tại một số thành phố
- Khuyến cáo hạn chế các hoạt động ngoài trời
Trong bối cảnh VN_AQI thường xuyên ở mức cao, người dân – đặc biệt là người già, trẻ em, phụ nữ mang thai và những người có bệnh lý nền về hô hấp hoặc tim mạch – cần hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời. Các hoạt động tập thể dục buổi sáng sớm hoặc buổi tối cũng nên tạm dừng vì đây là khoảng thời gian bụi mịn thường tích tụ nhiều hơn, làm tăng nguy cơ tác động xấu đến phổi và tim.
Nếu bắt buộc phải ra ngoài, hãy rút ngắn thời gian tiếp xúc và tránh vận động mạnh để hạn chế hít phải bụi mịn.
- Sử dụng khẩu trang đạt chuẩn khi ra đường
Khẩu trang là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giảm lượng chất ô nhiễm đi vào cơ thể. Tuy nhiên, không phải loại khẩu trang nào cũng có khả năng lọc bụi mịn. Người dân nên lựa chọn khẩu trang N95, N99, hoặc các loại có chứng nhận lọc được bụi PM2.5. Trong thời điểm chỉ số VN_AQI ở mức cao, việc đeo khẩu trang đúng cách khi ra đường là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ sức khỏe.
- Đảm bảo chất lượng không khí trong không gian sống
Trong giai đoạn ô nhiễm nặng, các gia đình nên hạn chế mở cửa nhà vào những thời điểm không khí bị ô nhiễm. Thay vào đó, hãy sử dụng máy lọc không khí có màng lọc HEPA để giảm bụi mịn trong phòng. Song song, việc vệ sinh nhà cửa thường xuyên giúp giảm lượng bụi bám, tạo không gian sống sạch hơn.
Trường học, bệnh viện, cơ quan cũng cần tăng cường kiểm soát chất lượng không khí trong nhà, đặc biệt tại những khu vực tập trung đông người.
- Giảm phát thải từ giao thông và hoạt động sản xuất
Ô nhiễm không khí phần lớn đến từ khí thải phương tiện giao thông, hoạt động xây dựng và sản xuất. Mỗi người dân có thể góp phần giảm ô nhiễm bằng cách sử dụng phương tiện công cộng, đi chung xe, hoặc chuyển sang phương tiện thân thiện môi trường. Các công trình xây dựng cần tuân thủ quy định che chắn, phun nước giảm bụi; doanh nghiệp phải bảo đảm hệ thống xử lý khí thải hoạt động đúng chuẩn.
- Tăng cường sức khỏe và xử lý sớm các dấu hiệu bất thường
Bổ sung nước, vitamin và dinh dưỡng hợp lý giúp cơ thể tăng sức đề kháng. Những người có bệnh nền cần tuân thủ thuốc điều trị và theo dõi tình trạng sức khỏe sát sao hơn trong thời gian ô nhiễm cao. Nếu xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, khó thở, đau tức ngực, kích ứng mắt hoặc mệt mỏi bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.
Ô nhiễm không khí là thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, mỗi cá nhân và tổ chức đều có thể góp phần giảm thiểu tác động thông qua việc chủ động theo dõi chỉ số VN_AQI, thực hiện khuyến cáo bảo vệ sức khỏe và chung tay cải thiện chất lượng môi trường sống.
Phạm Hậu