Rối loạn tiêu hóa là một vấn đề thường gặp ở trẻ em. Rối loạn tiêu hóa kéo dài sẽ dẫn đến suy giảm hệ miễn dịch, nguy cơ cao bị suy dinh dưỡng, chậm phát triển hoặc bệnh nguy hiểm như viêm đại tràng.
Rối loạn tiêu hóa là vấn đề phổ biến của hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ
- Nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa ở trẻ
- Do hệ miễn dịch yếu
Từ 0 đến 6 tuổi, hệ miễn dịch và sức đề kháng của trẻ còn non yếu, chưa hoàn thiện vi khuẩn có lợi ở đường ruột chưa đủ mạnh bảo vệ hệ tiêu hóa khỏi virus gây bệnh. Do vậy, trẻ rất dễ bị vi khuẩn, virus tấn công, nấm, ký sinh trùng xâm nhập gây nên các bệnh liên quan đến hệ tiêu hóa.
- Do thực phẩm không đảm bảo
Việc cho trẻ ăn những thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, chứa nhiều chất bảo quản, dầu mỡ, đường hóa học… sẽ tác động xấu đến hệ tiêu hóa của trẻ.
Ngoài ra, với những bé còn bú mẹ, nếu mẹ ăn đồ sống hoặc ôi thiu, sử dụng nguồn nước không đảm bảo để chế biến sẽ dễ bị đau bụng, nôn trớ, thậm chí là tiêu chảy.
- Do kháng sinh
Khi đi vào đường ruột thì kháng sinh sẽ làm mất cân bằng hệ vi sinh, có khả năng tiêu diệt cả vi khuẩn có hại và có lợi.
- Do các bệnh lý
Trẻ em hay tiết ra đờm chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh khi mắc các bệnh như viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi… Khi trẻ nuốt đờm sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột và rối loạn tiêu hóa là không thể tránh khỏi.
- Dấu hiệu của rối loạn tiêu hóa
Biểu hiện của rối loạn tiêu hóa ở trẻ rất đa dạng, phụ thuộc vào lứa tuổi và nguyên nhân gây bệnh. Trẻ nhỏ có thể biểu hiện bằng quấy khóc, biếng ăn, nôn trớ, chướng bụng, tiêu chảy. Trẻ lớn có thể than đau bụng, đầy hơi, khó tiêu, nôn ói, táo bón hay tiêu chảy.
– Đau bụng: Đau không liên tục, thường liên quan đến bữa ăn, có thể khởi phát với một loại thức ăn nhất định như sữa, thức ăn nhiều chất béo… Vị trí đau thường ở vùng thượng vị hoặc quanh rốn. Trẻ nhỏ chưa biết nói thường biểu hiện bằng quấy khóc, đôi khi bỏ ăn.
– Chán ăn: Trẻ ăn ít hoặc không chịu ăn. Mỗi cữ ăn hay cữ bú thường kéo dài hơn so với bình thường.
– Chướng bụng: Bụng trẻ căng hơn bình thường, nhất là tại vùng thượng vị. Khi gõ vào thành bụng nghe tiếng vang. Triệu chứng đầy bụng và chướng bụng là do thức ăn chậm di chuyển trong ống tiêu hóa.
– Nôn trớ : Trẻ có cảm giác buồn nôn khi đang ăn hoặc sau khi ăn một thời gian ngắn. Chất ói thường là thức ăn còn nguyên hoặc thức ăn chưa tiêu hóa hết.
– Tiêu chảy: Tiêu chảy là khi trẻ đi tiêu phân lỏng từ 3 lần trở lên trong một ngày. Tiêu chảy cấp thường hết sau 5 – 7 ngày. Một số trường hợp trẻ bị tiêu chảy kéo dài. Tiêu chảy có thể dẫn đến mất nước và tử vong. Các trường hợp này cần đến khám tại các cơ sở y tế.
- Cách phòng và rối loạn tiêu hóa rối loạn tiêu hóa ở trẻ
– Cho trẻ bú mẹ: Trẻ sơ sinh nên được bú mẹ hoàn toàn trong vòng 6 tháng đầu đời, duy trì bú mẹ càng lâu càng tốt, để tăng cường sức đề kháng đường ruột, giúp bảo vệ trẻ khỏi các tác nhân gây bệnh về đường tiêu hóa và nhiều bệnh lý khác;
– Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng: Bữa ăn của trẻ cần cung cấp đủ các thành phần dinh dưỡng quan trọng đủ 4 nhóm dưỡng chất là tinh bột, đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất với tỷ lệ cân bằng;
– Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: Thực phẩm cho bé ăn cần phải tươi ngon, sạch sẽ, không chứa hóa chất. Khi chế biến đồ ăn cho bé, các bậc phụ huynh nên dùng nguồn nước sạch, cho bé ăn chín, uống sôi;
– Vệ sinh nhà cửa và đồ chơi của trẻ: cha mẹ cần vệ sinh cá nhân sạch sẽ cho trẻ. Đồng thời, nên thường xuyên lau rửa nhà cửa, vệ sinh đồ dùng và đồ chơi của bé để tránh lây nhiễm vi khuẩn từ đồ vật sang trẻ;
– Luyện tập cho bé thói quen ăn chậm, nhai kỹ: Khi thực phẩm được nhai kỹ, trẻ sẽ có cảm giác ăn uống ngon miệng hơn, cải thiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa;
– Khuyến khích trẻ vận động: Cha mẹ nên khuyến khích bé tập luyện với các bài tập phù hợp với độ tuổi như đá bóng, đạp xe, chơi bóng rổ, đánh cầu lông, bơi lội,… Các bài tập này vừa kích thích trẻ phát triển chiều cao vừa tăng cường sự trao đổi chất, giúp bé ăn ngon, tiêu hóa tốt, tăng cân đều và khỏe mạnh hơn;
– Khi thấy trẻ có những biểu hiện của tình trạng rối loạn tiêu hóa, cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để được các bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và xác định nguyên nhân gây bệnh, nhằm điều trị bệnh kịp thời cho trẻ.
Tùy vào từng trẻ và các biểu hiện mà bác sĩ sẽ chỉ định phù hợp. Một số loại thuốc thường được kê đơn bao gồm thuốc giảm đầy hơi, khó tiêu, thuốc chống tiêu chảy… Ngoài ra, người bệnh cũng có thể bổ sung men vi sinh và uống Oresol để bổ sung nước, chất điện giải cho cơ thể.
Cha mẹ cần tuân thủ theo đúng chỉ định về liều lượng thuốc và thời gian dùng thuốc của bác sĩ. Điều trị sai cách, uống quá liều lượng thuốc, có thể khiến tình trạng sức khỏe của trẻ trở nên nghiêm trọng hơn.
– Lưu ý khác: Cha mẹ nên rèn luyện cho bé thói quen đi vệ sinh khoa học (mỗi ngày đi đại tiện 1 lần vào cùng 1 thời điểm).
– Khi trẻ đang bị rối loạn tiêu hóa, cha mẹ cần cẩn trọng về chế độ ăn của trẻ. Không nên cho trẻ ăn những thực phẩm có chứa nhiều dầu mỡ, hãy cho trẻ ăn những loại thực phẩm giàu vitamin, đa dạng thực phẩm, đặc biệt nên chọn loại thức ăn mềm để trẻ dễ tiêu hóa. Đây cũng là một lưu ý quan trọng trong việc điều trị rối loạn tiêu hóa ở trẻ em.
Hà Ngân ( TH)