Cúm a ở trẻ em: những biến chứng nguy hiểm cha mẹ không được chủ quan
Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm A gây ra, thường gặp ở trẻ em, đặc biệt vào thời điểm giao mùa hoặc khi thời tiết thay đổi. Bệnh có thể lây lan nhanh qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc tiếp xúc với dịch tiết có chứa virus.
Phần lớn trẻ mắc cúm A có thể hồi phục sau khoảng 5–7 ngày nếu được chăm sóc và theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, bệnh có thể diễn biến nặng, gây ra những biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
1. Những biến chứng không mong muốn khi trẻ mắc cúm A
Viêm phổi: Đây là một trong những biến chứng đáng lo ngại nhất. Virus cúm có thể trực tiếp gây tổn thương phổi hoặc tạo điều kiện cho vi khuẩn bội nhiễm. Trẻ có thể xuất hiện tình trạng ho nhiều, sốt cao, thở nhanh, khó thở, co lõm lồng ngực, thậm chí suy hô hấp.
Viêm tai giữa: Virus cúm có thể gây viêm đường hô hấp trên, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tai giữa. Trẻ thường đau tai, quấy khóc, khó ngủ, sốt kéo dài hoặc có dịch chảy ra từ tai.
Viêm phế quản, viêm tiểu phế quản: Biến chứng này thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi. Trẻ có thể ho nhiều, khò khè, thở nhanh, khó thở và bú kém.
Co giật do sốt: Trẻ nhỏ có thể xuất hiện co giật khi sốt cao hoặc sốt tăng nhanh. Tình trạng này khiến trẻ mất ý thức tạm thời, tay chân co cứng hoặc co giật. Khi trẻ co giật, cha mẹ cần bình tĩnh, đặt trẻ nằm nghiêng ở nơi an toàn và đưa trẻ đi cấp cứu.
Viêm não, viêm màng não: Đây là những biến chứng thần kinh hiếm gặp nhưng rất nghiêm trọng. Trẻ có thể đau đầu dữ dội, nôn nhiều, li bì, rối loạn ý thức, co giật hoặc có những biểu hiện bất thường về thần kinh.
Viêm cơ tim và các biến chứng tim mạch: Virus cúm có thể gây tổn thương cơ tim, làm ảnh hưởng đến khả năng bơm máu của tim. Trẻ có thể mệt nhiều, đau ngực, khó thở, tim đập nhanh hoặc bất thường.
Suy đa cơ quan: Trong những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, cúm A có thể gây tổn thương nhiều cơ quan như phổi, tim, thận và hệ thần kinh, dẫn đến tình trạng nguy kịch.
2. Những dấu hiệu cảnh báo trẻ mắc cúm A chuyển nặng
Cha mẹ cần đặc biệt chú ý và đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:
- Trẻ thở nhanh, thở khó, thở rút lõm lồng ngực, tím môi hoặc đầu ngón tay.
- Trẻ li bì, khó đánh thức, co giật hoặc mất ý thức.
- Trẻ không uống được, bỏ bú, nôn liên tục hoặc có dấu hiệu mất nước.
- Trẻ sốt cao kéo dài, tình trạng bệnh không cải thiện hoặc có biểu hiện nặng lên.
- Trẻ đau ngực, tim đập nhanh bất thường, mệt lả.
- Trẻ đã có dấu hiệu hồi phục nhưng đột ngột sốt trở lại, ho nặng hơn hoặc khó thở.
Đặc biệt, nếu trẻ có biểu hiện khó thở, tím tái, co giật hoặc rối loạn ý thức, cần gọi cấp cứu hoặc đưa trẻ đến bệnh viện ngay, không chờ theo dõi thêm tại nhà.
3. Những trẻ có nguy cơ cao gặp biến chứng cúm A
Một số nhóm trẻ có nguy cơ mắc cúm nặng và biến chứng cao hơn, bao gồm:
- Trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi.
- Trẻ mắc bệnh tim mạch, hen phế quản hoặc bệnh phổi mạn tính.
- Trẻ mắc bệnh thận, gan, thần kinh, rối loạn chuyển hóa.
- Trẻ suy giảm miễn dịch hoặc đang điều trị các bệnh ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.
- Trẻ mắc các bệnh mạn tính khác.
4. Cha mẹ cần làm gì để phòng ngừa biến chứng cúm A cho trẻ?
Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh và biến chứng, cha mẹ cần thực hiện tốt những biện pháp sau:
- Tiêm vắc xin cúm hằng năm: Đây là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc cúm và hạn chế bệnh diễn biến nặng, biến chứng và tử vong.
- Đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc cúm: Đặc biệt với trẻ nhỏ, trẻ có bệnh nền hoặc có biểu hiện bất thường.
- Không tự ý sử dụng thuốc: Không tự ý cho trẻ dùng thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc các thuốc điều trị khác khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Không tự ý dùng aspirin cho trẻ mắc cúm.
- Chăm sóc trẻ đúng cách: Cho trẻ nghỉ ngơi, uống đủ nước, ăn thức ăn mềm, dễ tiêu và phù hợp với độ tuổi.
- Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường: Hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, vệ sinh đồ dùng và giữ không gian sống thông thoáng.
- Hạn chế lây nhiễm: Không để trẻ mắc cúm tiếp xúc gần với trẻ nhỏ khác, người cao tuổi và người có bệnh nền.
Cúm A không đơn thuần là bệnh cảm cúm thông thường. Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm ở trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ và trẻ có bệnh nền. Chủ động tiêm vắc xin cúm hằng năm để bảo vệ trẻ trước nguy cơ mắc cúm và những biến chứng nguy hiểm.


