Trong những ngày thời tiết lạnh, nhiệt độ xuống thấp, các bệnh về xương khớp có xu hướng gia tăng và dễ tái phát gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe cũng như sinh hoạt hằng ngày của người dân, đặc biệt là người cao tuổi. Thực tế cho thấy, khi thời tiết chuyển lạnh, nhiều người thường gặp tình trạng đau nhức xương khớp, cứng khớp, vận động khó khăn, nhất là vào buổi sáng sớm hoặc ban đêm. Nguyên nhân do thời tiết lạnh và ẩm làm cho các mạch máu co lại, lượng máu lưu thông đến các khớp bị giảm khiến các khớp kém linh hoạt, dễ bị đau và viêm. Những bệnh xương khớp thường gặp trong mùa lạnh bao gồm viêm khớp, thoái hóa khớp, đau cột sống, đau vai gáy, đau thắt lưng và thấp khớp.
Để phòng và giảm đau các bệnh về xương khớp trong thời tiết lạnh, trước hết mỗi người cần chú ý giữ ấm cơ thể, đặc biệt là các vùng khớp dễ bị ảnh hưởng như cổ, vai, lưng, đầu gối và bàn chân. Khi ra ngoài trời lạnh, mặc đủ ấm, sử dụng áo khoác, khăn quàng cổ, găng tay, tất chân để hạn chế nhiễm lạnh. Tránh để cơ thể thay đổi nhiệt độ đột ngột, nhất là sau khi tắm hoặc vận động ra nhiều mồ hôi. Nhà ở tránh ẩm thấp vì môi trường ẩm lạnh sẽ khiến các cơn đau xương khớp trở nên nặng hơn và kéo dài hơn. Bên cạnh việc giữ ấm, duy trì vận động hợp lý đóng vai trò rất quan trọng trong việc phòng và giảm đau các bệnh xương khớp. Không nên vì trời lạnh mà hạn chế vận động hoàn toàn. Thay vào đó, nên lựa chọn các hình thức tập luyện nhẹ nhàng, phù hợp với sức khỏe như đi bộ chậm, tập dưỡng sinh, thái cực quyền, yoga nhẹ hoặc các động tác giãn cơ đơn giản. Việc vận động đều đặn giúp tăng cường lưu thông máu, giữ cho các khớp linh hoạt, hạn chế tình trạng cứng khớp và đau nhức. Tuy nhiên, cần tránh vận động quá sức, tránh mang vác vật nặng hoặc lao động nặng nhọc trong thời tiết lạnh để phòng ngừa chấn thương và tổn thương xương khớp.
Cùng với đó, chế độ dinh dưỡng hợp lý có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và tăng cường sức khỏe hệ xương khớp. Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, tăng cường các thực phẩm giàu canxi, vitamin D, omega-3 và protein như sữa và các chế phẩm từ sữa, cá, tôm, cua, trứng, đậu, rau xanh và hoa quả tươi. Những dưỡng chất này giúp xương chắc khỏe, giảm viêm và hỗ trợ tái tạo sụn khớp. Hạn chế sử dụng rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích vì đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ loãng xương và khiến các bệnh xương khớp tiến triển nặng hơn. Uống đủ nước ấm mỗi ngày cũng giúp cơ thể đào thải độc tố, hỗ trợ quá trình chuyển hóa và giảm tình trạng khô cứng khớp.
Ngoài các biện pháp trên, cần chú ý đến tư thế sinh hoạt và lao động hằng ngày. Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu ở một tư thế, nên thường xuyên thay đổi tư thế, nghỉ ngơi hợp lý để giảm áp lực lên các khớp. Khi ngủ, nên nằm đệm vừa phải, tránh đệm quá cứng hoặc quá mềm. Đối với người cao tuổi, phòng ngừa té ngã có thể gây chấn thương xương khớp nghiêm trọng.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau nhức xương khớp kéo dài, sưng đau, cứng khớp vào buổi sáng, hạn chế vận động hoặc các triệu chứng ngày càng nặng, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và điều trị kịp thời. Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm trong thời gian dài khi chưa có chỉ định của cán bộ y tế vì việc lạm dụng thuốc có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nguy hiểm cho sức khỏe.
Thu Hương (TH)